Naturalne metody leczenia przeziębienia na przykładzie pelargonii afrykańskiej
dr n. med. Marta Palacz – Wróbel
Okres jesienno-zimowy to czas wzmożonej zachorowalności na przeziębienia i grypę. Gwałtowne zmiany temperatury oraz wysoka wilgotność sprzyjają rozwojowi infekcji o podłożu wirusowym, bakteryjnym i mieszanym. Dlatego warto wzmacniać odporność każdego roku już od początku września do końca marca.
Niewątpliwym rezerwuarem związków o działaniu uodparniającym, przeciwzapalnym, przeciwwirusowym i przeciwbakteryjnym są surowce roślinne. Pelargonium sidoides, czyli pelargonia afrykańska jest wieloletnią rośliną dorastającą do 50 cm wysokości. Stosowana jest od wielu lat w medycynie tradycyjnej. Surowcem wykorzystywanym w lecznictwie jest bulwa pelargonii afrykańskiej. Zwiera ona garbniki, kumaryny, glikozydy, flawonoidy, kwasy tłuszczowe oraz kwas kawowy[1]. Wymienione związki aktywne działają przeciwzapalnie, ściągająco oraz immunostymulująco. Z tego względu zastosowanie wyciągów z pelargonii w okresie przeziębienia i grypy jest jak najbardziej zasadne.
Ekstrakty z pelargonii wykazują zarówno działanie przeciwbakteryjne jak i przeciwwirusowe, pozbawione działań ubocznych. Wyniki badań wykazały skuteczność ekstraktów z pelargonii afrykańskiej względem bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych przedstawionych w tabeli 1.
Tab.1. Aktywność przeciwbakteryjna ekstraktów z Pelargonium sidoides
| Bakterie Gram-dodatnie | Bakterie Gram-ujemne |
| Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus | Klebsiella pneumoniae, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Haemophilus influenzae |
Mechanizm działania przeciwbakteryjnego polega przede wszystkim na blokowaniu przylegania bakterii chorobotwórczych do nabłonka dróg oddechowych oraz pobudzeniu rzęsek do usuwania czynników chorobotwórczych z dróg oddechowych.
Alkoholowe ekstrakty z pelargonii afrykańskiej są szczególnie przydatne w leczeniu stanów zapalnych dróg oddechowych – w tym stanach zapalnych błon śluzowych gardła, stanach zapalnych oskrzeli oraz stanie zapalnym zatok i śluzówki nosa o etiologii bakteryjnej[2].
Pelargonia wykazuje też działanie immunostymulujące, pobudzając układ odpornościowy do wzmożonej pracy w walce z czynnikami chorobotwórczymi. Mechanizm działania polega tutaj na stymulacji syntezy czynników przeciwzapalnych, nasileniu fagocytozy przez makrofagi oraz wzmożonym uwalnianiu defensyn[3].
Z kolei działanie przeciwwirusowe wodnych ekstraktów z pelargonii na proces progresji infekcji jest dwukierunkowe: Hamuje namnażanie między innymi wirusów opryszczki HSV typu 1 i 2 przed i po wniknięciu do komórek gospodarza i w odróżnieniu od farmakoterapii tradycyjnej, mogą istnieć jedynie znikome działania uboczne[4,5]. Wyniki badań wskazują, że preparaty z pelargonii afrykańskiej są bezpieczne zarówno dla pacjentów dorosłych, jak i tych do 12 roku życia.
Bibliografia:
1. Szeleszczuk Ł., Zielińska-Pisklak M., Wilczek K., 2013. Pelargonia – kariera niedocenianej rośliny ozdobnej. Lek w Polsce. Farmakoterapia 23(3)(263), 1-4.
2. Nowak G., Nawrot J. Surowce roślinne i związki naturalne stosowane w chorobach układu oddechowego. Herba polonica 2009:55 (4);178-2013.
3. Kuthan R. Infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci a fitoterapia 2018:28 (2);5-11.V
4.Schnitzler P., Schneider S., Stintzing F.C., Carle R., Reichling J., 2008. Efficacy of an aqueous Pelargonium sidoides extract against herpesvirus. Phytomedicine 15, 1108-1116.
5. Kolodziej H., Kayser O., Radtke O.A., Kiderlen A.F., Koch E., 2003. Pharmacological profile of extracts of Pelargonium sidoides and their constituents. Phytomedicine 10(4), 18-24.
