EKG – jak wygląda badanie i kto powinien je zrobić?

Serce to bez wątpienia najbardziej zapracowany narząd w naszym ciele – kurcząc się kilkadziesiąt razy na minutę, pompuje krew i dostarcza tlen do każdej komórki organizmu. Aby sprawdzić, czy “życiowy silnik” pracuje bez zarzutu, medycyna od lat wykorzystuje proste, bezbolesne i niezwykle skuteczne narzędzie: badanie EKG. Czym dokładnie jest elektrokardiogram, jak się do niego przygotować i kiedy warto udać się do gabinetu? Sprawdź kompletny przewodnik po diagnostyce pracy serca.

Co to jest elektrokardiogram i jak działa aparat EKG?

Elektrokardiogram (w skrócie EKG) to graficzny zapis EKG aktywności elektrycznej mięśnia sercowego. Nie wszyscy wiedzą, że serce generuje impulsy, które powodują jego skurcze i rozkurcze – to właśnie ten impulsowy prąd elektryczny serca rejestruje nowoczesny aparat EKG. Podczas badania urządzenie odbiera sygnały ze specjalnych czujników i przekształca je w wykres, na którym powstaje charakterystyczna krzywa EKG. Dzięki niej lekarz kardiolog jest w stanie ocenić między innymi rytm serca, jego częstotliwość oraz ewentualne zaburzenia przewodnictwa elektrycznego. Podstawowa wersja tego testu to EKG spoczynkowe – wykonywane w pozycji leżącej, stanowiące fundament diagnostyki kardiologicznej.

Jak przebiega badanie EKG?

Wielu pacjentów zastanawia się jak wygląda EKG i czy należy się go obawiać. Jak się okazuje – zupełnie nie, ponieważ procedura ta jest w pełni nieinwazyjna, całkowicie bezbolesna i komfortowa. Badanie serca odbywa się poprzez 4 etapy:

1. Przygotowanie pacjenta – po wejściu do gabinetu należy rozebrać się od pasa w górę oraz odsłonić kostki i nadgarstki.
2. Nałożenie elektrody EKG – pielęgniarka lub technik przemywa skórę specjalnym żelem zwiększającym przewodzenie, a następnie mocuje elektrody EKG  (zazwyczaj 6 kolorowych przyssawek na klatce piersiowej oraz 4 klipsy na kończynach).
3. Rejestrację sygnału – pacjent leży nieruchomo na kozetce i oddycha spokojnie. Urządzenie przez kilkanaście sekund rejestruje pracę narządu.
4. Zakończenie badania – elektrody są zdejmowane, żel wycierany, a wydruk trafia do oceny medycznej.

Jeśli chodzi kwestię jaką pozostaje EKG – badanie serca, ile trwa w rzeczywistości – cała wizyta (od momentu wejścia do gabinetu po zdjęcie elektrod) zajmuje zwykle od 5 do 10 minut, a sama rejestracja wykresu to zaledwie kilkanaście sekund.

Jak przygotować się do EKG?

Wielu pacjentów zastanawia się, jak przygotować się do EKG. Choć badanie nie wymaga przestrzegania specjalnych wytycznych – warto pamiętać o kilku zasadach:

• Unikaj wysiłku i stymulantów– na 1-2 godziny przed badaniem nie pij mocnej kawy, napojów energetycznych ani nie pal papierosów. Unikaj też intensywnego treningu.
• Zadbaj o higienę skóry – nie stosuj tłustych balsamów ani kremów na klatkę piersiową w dniu badania (mogą utrudniać przyczepność elektrod).
• Ubierz się odpowiednio – wybierz wygodne ubranie, które łatwo zdjąć lub podwinąć.
• Odpocznij przed EKG – przybądź do przychodni 10-15 minut wcześniej, aby wyciszyć organizm i uspokoić tętno po spacerze czy wejściu po schodach.

EKG – wskazania do badania 

Kiedy zrobić EKG serca? Jeśli chodzi o EKG – wskazania to przede wszystkim niepokojące sygnały ze strony układu krążenia. Do najważniejszych z nich zaliczyć można:

• Ból, gniecenie lub ucisk w klatce piersiowej.
• Duszności i spadek wydolności oddechowej.
• Kołatanie, nierówne bijące serce lub uczucie „przeskakiwania” w piersi.
• Zawroty głowy, zasłabnięcia i omdlenia.
• Nadciśnienie tętnicze i przewlekłe zmęczenie.

Jeśli chodzi o podstawowe EKG serca – wskazania do badania obejmują zarówno stan nagły, jak i diagnostykę chorób przewlekłych czy kwalifikację do operacji chirurgicznych. Warto też pamiętać o EKG profilaktycznym – zalecanym dla osób po 40. roku życia, sportowców oraz osób żyjących w ciągłym stresie lub obciążonych genetycznie.

EKG spoczynkowe – co wykrywa? 

EKG spoczynkowe to podstawowe badanie serca, które pozwala szybko zidentyfikować szereg poważnych zaburzeń. Jeśli chodzi o EKG spoczynkowe – co wykrywa najczęściej – to przede wszystkim choroby i dolegliwości takie jak:

• Arytmia – migotanie przedsionków, częstoskurcz, dodatkowe skurcze.
• Zawał serca – zarówno świeże niedokrwienie, jak i blizny po przebytych zawałach.
• Niedokrwienie mięśnia sercowego – chorobę wieńcową.
• Zaburzenia przewodzenia – bloki serca.
• Przerost ścian komór lub przedsionków serca.
• Zaburzenia elektrolitowe – na przykład niedobór lub nadmiar potasu.

Warto dodać, że jeśli standardowy zapis spoczynkowy nie wykaże nieprawidłowości, a pacjent nadal odczuwa objawy – lekarz może zlecić holter EKG. To całodobowe, ciągłe monitorowanie pracy serca w trakcie codziennych aktywności.

Na portalu Świat Medycyny znajdziesz więcej artykułów medycznych, dzięki którym dowiesz się więcej o profilaktyce i zdrowym stylu życia.

EKG – wynik badania – jak odczytać zapis?

Jeśli chodzi o EKG – otrzymując wynik badania, interpretacja należy zawsze do lekarza. Na taśmie widoczne są charakterystyczne załamki (oznaczane literami P, Q, R, S, T) oraz odcinki i odstępy. Na podstawie wyniku badania serca lekarz analizuje kwestie takie jak:

• Rytm zatokowy – prawidłowy rytm nadawany przez węzeł zatokowy.
• Częstość akcji serca – norma w spoczynku to zazwyczaj 60-100 uderzeń na minutę.
• Symetrię i czas trwania poszczególnych fal.
• Osie elektryczne serca.

Pamiętaj, by nigdy nie próbować samodzielnie diagnozować się na podstawie wykresu – prawidłowy odczyt wymaga specjalistycznej wiedzy medycznej. EKG serca to jedno z najważniejszych, najszybszych i najbardziej dostępnych badań diagnostycznych. Chcąc dbać o swoje zdrowie regularnie – nie warto czekać na pierwsze groźne objawy, a co za tym idzie, wykonywać EKG profilaktyczne. Wszystko po to, by mieć swoje serce pod stałą kontrolą.

FAQ

Jak wygląda badanie EKG?

EKG wygląda w sposób następujący – pacjent leży na kozetce, a do jego klatki piersiowej, nadgarstków i kostek mocuje się elektrody połączone z aparatem. Urządzenie rejestruje aktywność elektryczną serca w postaci wykresu na papierze.

Ile trwa badanie EKG?

Samo badanie trwa kilkanaście sekund, natomiast cała procedura (przygotowanie pacjenta, nałożenie i zdjęcie elektrod) zajmuje od 5 do 10 minut.

Czy badanie EKG jest bolesne?

Nie, badanie jest całkowicie bezbolesne, nieinwazyjne i bezpieczne dla zdrowia.

Jak się przygotować do badania EKG?

Przed badaniem EKG należy unikać wysiłku fizycznego, mocnej kawy i papierosów przed badaniem. Warto założyć wygodne ubranie oraz nie stosować tłustych balsamów na ciało.

Kto powinien wykonać badanie EKG?

Każdy, kto odczuwa bóle w klatce piersiowej, kołatania serca, duszności, zawroty głowy, a także osoby leczące się na nadciśnienie oraz dojrzałe osoby dbające o profilaktykę.

Jak często należy robić EKG?

EKG należy wykonywać profilaktycznie po 40. roku życia raz w roku lub raz na dwa lata. Przy zdiagnozowanych chorobach układu krążenia – według zaleceń kardiologa.

Co można wykryć badaniem EKG?

Badaniem EKG można wykryć między innymi zaburzenia rytmu serca, niedokrwienie, świeży lub przebyty zawał, przerost komór oraz bloki przewodzenia.

Czy EKG wymaga skierowania?

Tak, aby wykonać EKG w ramach NFZ – skierowanie od lekarza POZ lub specjalisty jest wymagane. Prywatnie badanie można wykonać bez skierowania.

Jakie są wskazania do wykonania EKG?

Wskazania do EKG to między innymi ból w piersi, kołatanie serca, omdlenia, duszność, nadciśnienie, wstępna kwalifikacja do zabiegów i operacji oraz kontrola w przebiegu chorób układu krążenia.

Czy EKG jest bezpieczne w ciąży?

Tak, badanie jest w 100% bezpieczne zarówno dla kobiety w ciąży, jak i dla rozwijającego się płodu – ponieważ nie emituje żadnego promieniowania.

Ile kosztuje badanie EKG?

Prywatnie koszt spoczynkowego EKG z opisem lekarza wynosi zazwyczaj od 40 do 100 zł, w zależności od placówki i miasta.

Jak odczytać wyniki badania EKG?

Wynik powinien opisać kardiolog lub lekarz medycyny ogólnej. Ocenia on prawidłowość rytmu zatokowego, załamki oraz częstotliwość skurczów serca.